Salachar, feise is droch droch chainnt

 

Tha iomadach faclair ri fhaotainn a-nis - air-loidhne agus ann an clò. Agus ged a tha cànan 'salach' ri lorg ann an cuid aca, chan eil e fo fhollaiseach. Uaireannan, mar ann an Dwelly, tha na faclan air am mineachadh ann an Laidin. Gus nach bi cus nàir oirnn. Aig àmannan eile, tha clann no luchd-ionnsachaidh gan lorg le tuiteamas. Chuala mi aon sgeul mu thidsear a chaidh air an Fhaclair Bheag gus faclan no abairtean a lorg fainear 'eat'. Cha do dh'fhuirich i air an duilleag fada.

Co-dhiù, tha faclair sònraichte againn a-nis airson gach seòrsa droch chainnt a tha tòrr againn a' cleachdadh anns na cànanan eile againn - tha e coltach gu bheil a' Bheurla agus an Spàinnis gu h-àraid beàrtach a thaobh seo. Ma chunnaic thu riamh Pardon My German no Street Spanish, 's ìongatach mura robh fadachd ort air a leithid sa Ghàidhlig.

Se The Naughty Little Book of Gaelic: All the Scottish Gaelic You Need to Curse, Swear, Drink, Smoke and Fool Around an tiotal agus chaidh sgrìobhadh le Micheal Newton. Mar a tha e fhèin ag ràdh: This is a collection of Gaelic terms, idioms and creative expressions related to swearing, cursing, smoking, drinking and sex – all of the stuff you wanted to ask your Gaelic teacher, but didn’t. Dìreach mar Rupert an uilc shuas an-sin.

Ged a tha ìomhaigh 'ghlan' aig a' Ghàidhlig chan ann mar sin a bha cuisean gu tràidiseanta agus chan ann a tha sin far a bheilear a' Ghàidhlig fhathast ga bruidhinn gu làitheil le muinntir an àite. Thachair mi ri iasgair òg bliadhna no dhà air ais ann an Ile agus ruith an 'droch' chainnt bho bheul mar eas. Bho bhàird an t-sean aimsir gu Iain Lom, bha ar litreachas againn làn dheth. Bho chionn ghoirid tha ceòladairean mar Mhill a h-Uile Rud agus Oi Polloi air an 'nòs shalach' seo ath-thogail. Cha chuala mi guth guidheachain aig Capercaillie no Julie Fowlis fhathast ge-tà. An dòchas gun tèid an leabhar seo a chur thuca.

Gaelic Ribaldry

Brookmyre sa Chas Chaolas agus Saidh-faidh na Gàidhlig

Thòisich an t-seachdainn le Christopher Brookmyre - sgrìobhadair de nobhailean 'eucoir' - a' tighinn gu Leabharlann a' Chas Chaolais. S gann gum b'urrainn dhomh a chreidsinn nuair a chaidh innse dhomh le caraid gun nochdadh Brookmyre sa sgire. Nach e Fèis Leabhraichean Dhùn Eideann an raon aigesan?

Co-dhiù, nochd e is an tachartas saor san-asgaidh. Còrr is uair a thìde de chuimhneachan èibhinn, naidheachd dhrabasta is rosg eirmseach a tha inntinneach, culturach, borb, beòthail agus làn den droch bheul. Cha b'urrainn na b'fheàrr air oidhche fhuar Samhna.

Bha an èisteachd car neònach. Ri mo thaobh bha dà chailleach - aon Sasannach agus posh agus an tèile Albannach agus a cheart cho spaideil. Bha lethbhreac de Conde Nast Boatowner aig an t-Sasannach. Bha a' bhan-Albannach ag ràdh gu bheil leabhraichean Bhrookmyre ceart gu leòr aig a' cheann thall, aon uair 's fhuair thu seachadh air an droch chainnt. Mhothaich mi gun d'rinn iad gàire is an 'droch chainnt' a' ruith far teanga Bhroomyre fad na h-oidhche.

Se an leabhar as ùire aige Flesh Wounds. Beagan nas duirche na thàinig roimhe agus thig e a-steach ort gur e seo sgrìobhadair a tha a-nis 'aig ìre'. An ann aig àirde a chomais a tha e? Chan eil mi cinnteach ach bha na chuala sinn bho Flesh Wounds fìor mhath gu dearbh.

Stevie had a Bentley Continental GT outside. He loved that machine like it was part of him: loved the growl of its engine, the gleam of its lines; loved what it said about him. It boasted more than six hundred brake horsepower, did nought to sixty in four seconds and its low-slung suspension was so smooth it handled like one of those lightcycles from Tron. But driving it had never given him a fraction of the excitement he had experienced behind the wheel of a stolen Escort XR3i when he was sixteen, his brother Nico riding shotgun, their cousins Doke and Jazz in the back, Stevie throwing the car around like it was the dodgems.

That thought was what finally gave him the nudge to get moving. It was one thing to miss your youth, but nostalgia could seduce you into thinking that the best of you lay in the past. To wallow in it was the same as staying here in this seat instead of going out to meet the day.

Fuck. That.

Mholainn-sa gun ceannaicheadh tu seo aig Amazon. Ach bhon nach eil Amazon a' pàigheadh cisean ged a tha na prothaidean a' taomadh a-steach, shaoileam gum biodh e na b'fheàrr a dhol gu Play. S math is fhiach e.

Sgrìobh mi pìos air leabhar Thim Armstrong bho chionn ghreis as deidh dha an nobhail 'saidh-faidh' aige a chur air bhog ann an Dùn Eideann. Tha e coltach gun robh na h-eòlaichean bhon Saltire Society an-lathair air an là gam bogadh fhèin san litearras is ceòl punc a chunnacas is chualas an diofar àiteachan. Thug iad e dha duais airson a' chiadh nobhail as fheàrr airson 'Cuan Dubh Drilseach'. Meal a naidheachd.

Rosg is ceol air Leith Walk.

Cas Chaolais - South Queensferry

Gàidhlig aig na Fèisean is aig amadain Think Scotland

Tha Dùn Eideann na bhoil an-dràsta is iomadh fèis air dòigh. Ged a tha e coltach gu bheil blasan Sasannach nan mòr-chuid am measg beòil na sràide, tha am brochan de chànanan a tha rin cluinntinn na thoileachas dhan chluas.

Air Disathairne 10mh Lùnastal,bidh seo ri lorg aig Fèis nan Leabhraichean cuideachd is measgachadh de dh'aoigh fo sgèith Ur-Sgeul a' leughadh bhon obair aca. Tha Mìcheal Klevenhaus as a' Ghearmailt air an obair aige a thaisbeanadh ann an Gàidhlig is cànan a dhùthcha-sa cuideachd. Tha Màiri E NicLeòid ann. Tha sgeul aice-se ann 'An Claigeann aig Damien Hirst' ged 's cinnteach gu bheil an tuilleadh aice sa bheart. Tha Aonghas Pàdraig Caimbeul gu bhith ann agus 's ìongatach mur a bhios esan a' leughadh bho 'Smuain na Maidne'.

Gu h-inntinneach, tha sealladh ann bho neach-ionnsachaidh air Iomall an Fhèis. Seo Bruce Fummey - Gaelic in the Afternoon is bidh tuilleadh mu Gàidhlig nan Gearmailteach aige! Na fhaclan fhèin:

For the last 18 months Bruce has been learning Gaelic. What's the point? Trips to Skye, listening to Gaelic radio, trying stand-up in Gaelic and lots of Germans. You read that right! If you want to hear the funny side of his story: where he went, who he met and the things that make your head want to explode and learn some Gaelic phrases from a half-lowland half-African comedian brought up by a Yorkshire granny, then this is for you!

Gu mi-fhòrtanach, tha cànan na h-Alba air a bhith sna cinn-naideachd airson nan adhbharan ceàrr cuideachd a' mhìos-sa. Tha e coltach gu bheil cuid ann an Luchd an Aonaidh airson eagal a chur air muinntir na h-Alba ro thighinn na Gàidhlig do na sgoiltean aca. Thog amadan no dithis an aithris a dh'fhoillsich FoghlamAlba anns an robh brosnachadh airson dà-chànanachais sna sgoiltean aca. Mar bu choir, thuirt iad gum bu choir sgoiltean suim a ghabhail dhan a' Ghàidhlig agus ma tha iarrtas ann, a libhreagadh dhan a' chloinn. Ach, mar bu dual, be propaganda diofraicte a nochd san Albannach agus air làrach-lìn aig buidheann Tòraidheach 'Think Scotland' - air a sgrìobhadh le riochdaire foghlaim (!!!) nan Tòraidhean. 'S beag an t-ìongnadh gur e an 'Daily Liar' a bh'aig na Gaidheil air an Albannach ri linn nam fuadaichean.

ON THE DAY that the Scottish Government announced that it wants all primary school children to learn Gaelic, I got a call from a distinguished, and well-known Gael, who could not believe what he was hearing. He told me, bluntly, that he thought the Scottish government had taken leave of its senses.

If that is the reaction from one of the most passionate supporters of all things Gaelic, then you can imagine what the reception has been elsewhere, and quite right too.

Gabhaidh am pìos sgriosail aca a leughadh an-seo.

As dèidh siud a leughadh, feumaidh mise dèanamh air tachartas Gaidhealach eile - siud an Whisky Fringe - airson tè bheag no deich.

Soitheach fànais

Nach e tha math nuair a tha tachartas inntinneach san amharc san sgìre agad. Agus leis an-sin, chan eil mi a' ciallachadh àite air beulaibh bogs' an amadain a' coimhead air tuilleadh ceòl dùthchail air a chluich air beulaibh bodaich is cailleachan a tha nan leth-chadail.

Chan eil càil agam an-aghaidh ceòl na fidhle - tha tòrr dheth beòthail is breabail - ach chan e deagh theilidh a th'ann. Nach biodh e fada na b'fhearr beò - am measg sluagh mòr teann is gun sgeul air cathair is bòrd?

Co-dhiù, chan ann tric is minic sa tha leabhar ùr gu bhith a' nochdadh a tha an dà chuid sa Ghàidhlig agus mu sgiorradh sna speuran. Oh, agus le ceòl punc na Gàidhlig na chois.

Siud a th'againn ann an Dùn Eideann an ath sheachdainn nuair a bhios Tim Armstrong a' cur air bhog an leabhair saidh-faidh aige le beagan cuideachaidh bho Oi Polloi. Gu h-inntinneach, bidh seo uile a' tachairt sa chiad dol a-mach ann am bùth chlàr air Staran Lìte/ Leith Walk is an uair sin air bòrd bàta shìos aig Cladach Port Lìte.

Tuilleadh fiosrachaidh:
 http://drilseach.net/2013/04/17/rocadh-air-a-bhata-ann-an-dun-eideann/

http://www.oipolloi.org/

http://ur-sgeul.tumblr.com/

Leabhar ur is ceol roc na Gàidhlig

Nach math gu bheil UrSgeul a' dol bho neart gu neart? Nach math cuideachd gu bheil cuid a Ghaidheil dana gu leor rudeigin ùr fheuchainn?

Mar sin dheth, ma bhios tu faisg air Obar Dheathainn air 15mh Ceitein, gabh a-steach dhan tachartas seo aig an fhèis WORD. Tha giog leis na Gathan as a dheidh.

Cha b'urrainn na b'fheàrr!